Czynnik sprawczy a przebieg pokrzywki

Rozpoznanie czynnika sprawczego pokrzywki nie jest sprawą łatwą, gdyż choroba ma złożone i niejednorodne przyczyny. Badacze próbują ustalić przyczynę powstawania pokrzywki na podstawie szeregu kryteriów. Jednym z nich jest umiejscowienie oraz czas utrzymywania się bąbla. Z uwagi na czas utrzymywania się bąbla przyjmuje się, że w przypadku pokrzywki alergicznej i większości pokrzywek fizykalnych bąble utrzymują się od 1 do 3 godzin;  w pokrzywce opóźnionej z ucisku  od 6 do 12 godzin; natomiast do  24 godzin w pokrzywce towarzyszącej chorobie posurowiczej.  Jeśli bąble pokrzywkowe utrzymują się dłużej niż 24 godziny, należy podejrzewać pokrzywkę naczyniową.

Z uwagi na miejsce kontaktu z alergenem, można mówić o pokrzywce kontaktowej, występującej na rękach, czerwieni wargowej, jamie ustnej (zespół anafilaksji jamy ustnej). Biorąc pod uwagę wywołujący chorobę bodziec możemy wyróżnić  pokrzywkę z zimna, świetlną, mechaniczną czy opóźnioną z ucisku.Czas pojawienia się bąbla od momentu zadziałania alergenu lub bodźca jest kolejnym kryterium, mogącym wskazać  tło chorobotwórcze. Bąble najczęściej pojawiają się w ciągu pierwszej godziny, natomiast w przypadku pokrzywki wywołanej alergią pokarmową, bąbel może pojawić się nieco później. W przypadku pokrzywki przewlekłej, wywołanej uciskiem, zmiany skórne  obserwuje się  po około 3 godzinach, a w przypadku pokrzywki opóźnionej z ucisku po około 6-8 godzinach.

Rodzaje pokrzywki

W zależności od czasu trwania choroby pokrzywkę dzieli się na ostrą i przewlekłą. Za umowną granicę czasową przyjmuje się okres 6 tygodni od momentu pierwszego epizodu wystąpienia pokrzywki. Pokrzywka przewlekła, ze względu na swój przebieg, dzieli się na pokrzywkę ciągłą oraz pokrzywkę nawrotową, która charakteryzuje się okresowymi nawrotami zmian oraz stanami bezobjawowymi lub skąpooobjawowymi o różnej długości występowania.

Obraz histologiczny                                                                                                                                     

Histologiczne cechy bąbla pokrzywkowego to  obrzęki w obrębie górnych warstw skóry właściwej oraz poszerzenie postkapilarnych naczyń krwionośnych i naczyń limfatycznych na tym obszarze. Obraz niekiedy towarzyszącego pokrzywce obrzęku naczynioruchowego to podobne zmiany, ale obejmujące dolne  warstwy skóry właściwej i tkanki podskórnej. Ponadto, w skórze objętej procesem chorobowym następuje aktywacja cząsteczek przylegania oraz tworzy się mieszany naciek okołonaczyniowy, złożony z neutrofili oraz makrofagów i limfocytów T- pomocniczych.

Leczenie pokrzywki

W leczeniu pokrzywki należy pamiętać o trzech elementach: unikaniu kontaktu z rozpoznanym czynnikiem sprawczym, doprowadzeniu  do zahamowania uwalniania mediatorów mastocytarnych np. za pomocą glikortykosteroidów lub terapii UVA i UVB skojarzonej z lekami przeciwhistaminowymi  oraz  zablokowaniu receptorów swoistych dla histaminy – podstawowego mediatora reakcji pokrzywkowej przy użyciu leków przeciwhistaminowych II generacji.